Saqliq Mesileleri Uyghurlar Hewerler Sohbet Meydani English

Asasi Sehipe

AIDS

Saqliq Timaliri

Zeherlik Chekimlik

Haraqkeshlik

Tamaka

Ulinish

Herite

AIDS  wirusi asasliqi töwendikidek yollardin yuqidu:


 Qandin yuqiduokul-shpérslarni ortaq ishlitishtin-AIDS wirusi tekshإrإshidin ötmigen qan we qan yasalmilirini ishlitishtin
 Jinsi munasiwettin yuqidu-qoghdinishsiz(gandok ishlitilmigen)jinsi munasiwettin 
 Anidin baligha yuqidu-yuqumlan'ghan ana hamildar mezgili, tughut mezgili we émitish mezgilide wirosni hamilige yaki bowaqqayuqturidu-AIDS wirusi asasliqi yuqumlan'ghuchining qéni, spérma suyuqluqi, jinsi yol ajratmiliri we sإtining terkiwide bolidu.


Yuqarqi uch xil yuqush yolini tepsili sözligende:
qandin yuqushAIDS wirusining junggodiki asasliq yuqush yoli zeherlik chékimlik chekkإchiler ukul yingnisi yaki ishpérisni ortaq ishlitip tomurdin zeher chékishtin yuqidu. AIDS wirusidin yuqumlan'ghan zeherlik chékimlik chekkإchi okul arqiliq zeher chekkendin kéyin yingne we ishpérislarda az miqdarda qan turup qalidu. eger bashqa bireylen mushu yingne yaki ishpirisni yene ishletse, ishpérstiki qan qalduqliri biwastila uning qan aylinish séstimisigha kiridu-de, yuqumlinish kélip chiqidu. 
bezi jaylarda qan bérish we qan saldurush arqiliq yuqumlinip qélishtek ehwallar mewjإt. shunglashqa qan qobul qilghuchi ishletken qanning terkiwide AIDS wirusi bar yaki yoqlughini tekshإrtإshi, qan bergإchimu bashqilarning qénining öz ténige kirip kétishidin saqlinishi kérek. 

jinsi munasiwettin yuqush
AIDS wirusi yene qoghdinishsiz jinsi munasiwet arqiliq yuqidu.
jinsi munasiwet jeryanida, jinsi ezaning sirtqi yإzi köz bilen körgili bolmaydighan derijide zexmige uchiraydu-de, spérma suyuqluqi we jinsi eza suyuqluqining terkiwidiki AIDS wirusi mushu orundin qarshi terepning qénigha ötإp kétidu. meqet arqiliq jinsi munasiwet ötkإzإshning xetiri eng yuqiri, chإnki meqet etrapidiki toqulmilar népiz hem chإrإk bolghachqa, jinsi munasiwet jeryanida asan yirtilip kétidu-de, yuqumlinishni keltإrإp chiqiridu. jinsi yol arqiliq qoghdinishsiz jinsi munasiwet ötkإzإshmu oxshashla xeterlik.
Eger er-ayalning birside jinsi késel bolsa, AIDS wirusidin yuqumlinip qélishning xetiri téximu yuqiri bolidu.chإnki köpligen jinsi késel bimarlirining jinsi ezasida jarahetler bolghachqa, asanla yérilip, qanash yإz béridu-de, téximu asan yuqumlinish kélip chiqidu. emeliyettimu jinsi késel bolghanlarning AIDS wirusini yuqturiwélish xetiri jinsi késili bolmighanlargha qarighanda3-5 hesse yuqiri bolidu. éghiz arqiliq jinsi munasiwet ötkإzإshning xetiri gerche bir qeder töwen bolsimu, biraq yenila yuqumlinish éhtimalliqi bolidu. chإnki eger éghiz boshluqida jarahet bolsa shu arqiliq yuqumlinishi mumkin. AIDS wirusidin yuqumlan'ghan ayal heyz körإsh mezgilide jinsi munasiwet ötkإzse, wirusni qarshi terepke yuqturup qoyush xewipi bir qeder zor bolidu.

Anidin baligha yoqush
AIDS wirusidin yuqumlan'ghan ayal hamildarliq mezgili, tughut mezgili we émitish mezgilide wirusini hamilige yaki baligha yuqturup qoyidu. yuqumlinish xewipi%13-%42 etrapida bolidu.
hamildarliq mezgilide, yuqumlan'ghan anining ténidiki wirusning miqdari yuqumlandurush éhtimalliqigha tesir körsitidu. wirusning miqdari qanche köp bolsa, yuqush éhtimalliqimu shunche yuqiri bolidu. yene anining tughut shekli, jinsi késilining bar-yoqluqi we anining ten salametlik ehwali balining yuqumlinish yaki yuqumlanmasliqigha tesir körsiteleydu. yuqumlan'ghan anining sإtide wirus bolidu, bowaqni ana sإtide baqsa bowaq yuqumlinip qalidu, chإnki bowaqning shölgiyi we ashqazan késlatasi toluq yétilmigen bolghachqa wirusni öltإrelmeydu.
bowaq tughulup18 ayliq bolghanda andin tekshإrإsh arqiliq bowaqning yuqumlan'ghan yaki emeslikini bilgili bolidu. chإnki yéngi tughulghan bowaqta anisining antétlasi bolidu, biraq bu waqitta bowaqning yuqumlan'ghan yaki emeslikige hökإm qilghili bolmaydu. peqet balining bedinidiki anisining antétlasi yoqilip, özining immunit séstimisi antétla ishlepchiqarghandin kéyin andin tekshإrإsh arqiliq bilgili bolidu. biraq bowaq heqiqi yuqumlan'ghan bolsa késelchan bolidu hem salametlikimu nachar bolidu.


yuqumlan'ghuchilar özini kإtإsh qollanmisidin élindi

 

ظةيدعز ؤعرذسع ظاساسلعقع تأؤةندعكعدةك يوللاردعن يذقعدذ:
● قاندعن يذقعدذ
ظوكذل-شصئرسلارنع ظورتاق ظعشلعتعشتعن
ظةيدعز ؤعرذسع تةكشإرإشعدعن ظأتمعضةن قان ؤة قان ياسالمعلعرعنع ظعشلعتعشتعن
● جعنسع مذناسعؤةتتعن يذقعدذ
قوغدعنعشسعز(ضاندوك ظعشلعتعلمعضةن)جعنسع مذناسعؤةتتعن 
● ظانعدعن بالعغا يذقعدذ
يذقذملانغان ظانا هامعلدار مةزضعلع, تذغذت مةزضعلع ؤة ظئمعتعش مةزضعلعدة ؤعروسنع هامعلعضة ياكع بوؤاققايذقتذرعدذ.
ظةيدعز ؤعرذسع ظاساسلعقع يذقذملانغذحعنعث قئنع, ظسصئرما سذيذقلذقع, جعنسع يول ظاجراتمعلعرع ؤة سإتعنعث تةركعؤعدة بولعدذ.


يذقارقع ظذح خعل يذقذش يولعنع تةصسعلع سأزلعضةندة:
قاندعن يذقذش
ظةيدعز ؤعرذسعنعث جذثضودعكع ظاساسلعق يذقذش يولع زةهةرلعك حئكعملعك حةككإحعلةر ظذكذل يعثنعسع ياكع ظعشصئرعسنع ظورتاق ظعشلعتعص تومذردعن زةهةر حئكعشتعن يذقعدذ. ظةيدعز ؤعرذسعدعن يذقذملانغان زةهةرلعك حئكعملعك حةككإحع ظوكذل ظارقعلعق زةهةر حةككةندعن كئيعن يعثنة ؤة ظعشصئرعسلاردا ظاز معقداردا قان تذرذص قالعدذ. ظةضةر باشقا بعرةيلةن مذشذ يعثنة ياكع ظعشصعرعسنع يةنة ظعشلةتسة, ظعشصئرستعكع قان قالدذقلعرع بعؤاستعلا ظذنعث قان ظايلعنعش سئستعمعسعغا كعرعدذ-دة, يذقذملعنعش كئلعص حعقعدذ. 
بةزع جايلاردا قان بئرعش ؤة قان سالدذرذش ظارقعلعق يذقذملعنعص قئلعشتةك ظةهؤاللار مةؤجإت. شذثلاشقا قان قوبذل قعلغذحع ظعشلةتكةن قاننعث تةركعؤعدة ظةيدعز ؤعرذسع بار ياكع يوقلذغعنع تةكشإرتإشع, قان بةرضإحعمذ باشقعلارنعث قئنعنعث ظأز تئنعضة كعرعص كئتعشعدعن ساقلعنعشع كئرةك. 

جعنسع مذناسعؤةتتعن يذقذش
ظةيدعز ؤعرذسع يةنة قوغدعنعشسعز جعنسع مذناسعؤةت ظارقعلعق يذقعدذ.
جعنسع مذناسعؤةت جةريانعدا, جعنسع ظةزانعث سعرتقع يإزع كأز بعلةن كأرضعلع بولمايدعغان دةرعجعدة زةخمعضة ظذحعرايدذ-دة, سصئرما سذيذقلذقع ؤة جعنسع ظةزا سذيذقلذقعنعث تةركعؤعدعكع ظةيدعز ؤعرذسع مذشذ ظورذندعن قارشع تةرةصنعث قئنعغا ظأتإص كئتعدذ. مةقظةت ظارقعلعق جعنسع مذناسعؤةت ظأتكإزإشنعث خةتعرع ظةث يذقعرع, حإنكع مةقظةت ظةتراصعدعكع توقذلمعلار نئصعز هةم حإرإك بولغاحقا, جعنسع مذناسعؤةت جةريانعدا ظاسان يعرتعلعص كئتعدذ-دة, يذقذملعنعشنع كةلتإرإص حعقعرعدذ. جعنسع يول ظارقعلعق قوغدعنعشسعز جعنسع مذناسعؤةت ظأتكإزإشمذ ظوخشاشلا خةتةرلعك.
ظةضةر ظةر-ظايالنعث بعرسعدة جعنسع كئسةل بولسا, ظةيدعز ؤعرذسعدعن يذقذملعنعص قئلعشنعث خةتعرع تئخعمذ يذقعرع بولعدذ.حإنكع كأصلعضةن جعنسع كئسةل بعمارلعرعنعث جعنسع ظةزاسعدا جاراهةتلةر بولغاحقا, ظاسانلا يئرعلعص, قاناش يإز بئرعدذ-دة, تئخعمذ ظاسان يذقذملعنعش كئلعص حعقعدذ. ظةمةلعيةتتعمذ جعنسع كئسةل بولغانلارنعث ظةيدعز ؤعرذسعنع يذقتذرعؤئلعش خةتعرع جعنسع كئسعلع بولمعغانلارغا قارعغاندا3-5 هةسسة يذقعرع بولعدذ. ظئغعز ظارقعلعق جعنسع مذناسعؤةت ظأتكإزإشنعث خةتعرع ضةرحة بعر قةدةر تأؤةن بولسعمذ, بعراق يةنعلا يذقذملعنعش ظئهتعماللعقع بولعدذ. حإنكع ظةضةر ظئغعز بوشلذقعدا جاراهةت بولسا شذ ظارقعلعق يذقذملعنعشع مذمكعن. ظةيدعز ؤعرذسعدعن يذقذملانغان ظايال هةيز كأرإش مةزضعلعدة جعنسع مذناسعؤةت ظأتكإزسة, ؤعرذسنع قارشع تةرةصكة يذقتذرذص قويذش خةؤعصع بعر قةدةر زور بولعدذ.

ظانعدعن بالعغا يوقذش
ظةيدعز ؤعرذسعدعن يذقذملانغان ظايال هامعلدارلعق مةزضعلع, تذغذت مةزضعلع ؤة ظئمعتعش مةزضعلعدة ؤعرذسعنع هامعلعضة ياكع بالعغا يذقتذرذص قويعدذ. يذقذملعنعش خةؤعصع%13-%42 ظةتراصعدا بولعدذ.
هامعلدارلعق مةزضعلعدة, يذقذملانغان ظانعنعث تئنعدعكع ؤعرذسنعث معقدارع يذقذملاندذرذش ظئهتعماللعقعغا تةسعر كأرسعتعدذ. ؤعرذسنعث معقدارع قانحة كأص بولسا, يذقذش ظئهتعماللعقعمذ شذنحة يذقعرع بولعدذ. يةنة ظانعنعث تذغذت شةكلع, جعنسع كئسعلعنعث بار-يوقلذقع ؤة ظانعنعث تةن سالامةتلعك ظةهؤالع بالعنعث يذقذملعنعش ياكع يذقذملانماسلعقعغا تةسعر كأرسعتةلةيدذ. يذقذملانغان ظانعنعث سإتعدة ؤعرذس بولعدذ, بوؤاقنع ظانا سإتعدة باقسا بوؤاق يذقذملعنعص قالعدذ, حإنكع بوؤاقنعث شألضعيع ؤة ظاشقازان كئسلاتاسع تولذق يئتعلمعضةن بولغاحقا ؤعرذسنع ظألتإرةلمةيدذ.
بوؤاق تذغذلذص18 ظايلعق بولغاندا ظاندعن تةكشإرإش ظارقعلعق بوؤاقنعث يذقذملانغان ياكع ظةمةسلعكعنع بعلضعلع بولعدذ. حإنكع يئثع تذغذلغان بوؤاقتا ظانعسعنعث ظانتئتلاسع بولعدذ, بعراق بذ ؤاقعتتا بوؤاقنعث يذقذملانغان ياكع ظةمةسلعكعضة هأكإم قعلغعلع بولمايدذ. صةقةت بالعنعث بةدعنعدعكع ظانعسعنعث ظانتئتلاسع يوقعلعص, ظأزعنعث ظعممذنعت سئستعمعسع ظانتئتلا ظعشلةصحعقارغاندعن كئيعن ظاندعن تةكشإرإش ظارقعلعق بعلضعلع بولعدذ. بعراق بوؤاق هةقعقع يذقذملانغان بولسا كئسةلحان بولعدذ هةم سالامةتلعكعمذ ناحار بولعدذ.


يذقذملانغذحعلار ظأزعنع كإتإش قوللانمعسعدعن ظئلعندع




UyghurOnline@2004 webmaster@uyghuronline.com